سنقر و کلیایی

شهر سنقر مرکز شهرستان سنقر کلیایی در 85 کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه و در طول جغرافیایی 47 درجه و 36 دقیقه شرقی و عرض 34 درجه و 47 دقیقه شمالی واقع شده است که ارتفاع آن از سطح دریا 1700 متر می باشد . این شهرستان از شمال به شهرستان قروه ، از جنوب به شهرستان صحنه ، از شرق به اسدآباد واز غرب به شهرستان کامیاران محدود می شود .

زبان مردمان این دیار در شهر سنقر(مرکزی) کردی ترکی و فارسی بوده و در روستاه های این شهرستان کردی کلیایی می باشد. زبان کردی این منطقه زبان سورانی و آمیخته ای از کلمات گویش کرمانج است.

واژه سنقر به معنی سنقار نام مرغی شکاری است . احتمال می رود این پرنده در این شهرستان وجود داشته و به همین جهت این ناحیه به سنقر معروف شده است . قدیمی ترین متنی که نام سنقر بدین صورت آمده در تواریخ سلاجقه است . در دوره سلاجقه امرای سنقر به نام « آق سنقر » معروف بوده اند .

در دوره صفویه اسدآباد جزء منطقه سنقر شمرده شده است . در زمان شاه عباس صفوی فرماندار سنقر عثمانیان را از مرز بیرون راند . در دوره افشاریه و زندیه سران ایل کلیایی که خود را از اعقاب صفی خان از خانهای دوره صفوی می دانند به حکومت سنقر منصوب بوده اند . نام قسمت کردنشین این ناحیه از اسم ایل کلیایی ماخوذ *و به کلیایی معروف شد . چون دو قسمت سنقر و کلیایی شهرستان را تشکیل دادند این شهرستان سنقر و کلیایی نامیده شد .

در حال حاضر شهرستان سنقر و کلیایی از نواحی جالب توجه و زیبای استان کرمانشاه است که در منطقه ای بلند قرار گرفته که اطراف آن را رودخانه، سبزه زار، باغات و بیشه زار فرا گرفته است و قله*های کوه*های آن تا اواخر تابستان از برف زمستانی می*درخشد.

جاذبه های تاریخی و دیدنی و گردشگری شهرستان سنقر:

• آرامگاه متبرکه امام زاده احمد

• سراب گزنهله

• باغات سه آسیاب و کوچه باغ های زیبای سنقر

• ارتفاعات دالاخانی و چشمه ی زیبای آن

• جاذبه های دیدنی روستای گلویج

• جاذبه های دیدنی روستاهای اطراف کوه نخود چال

• بقعه مالک

• تفریگاه دربند کنگرشاه

• حاشیه ی زیبای سد سلیمانشاه

• مناطق سرسبز اطراف روستای فارسینج

• پل امجدی ،روستای آگاه

• جاذبه های دیدنی روستای ورمقان

فرش

اگر قرار باشد برای فرش استان کرمانشاه در جستجوی مهر و نشان، هویت و سابقه ای باشیم بی تردید باید آن را در شهر کوچک و زیبایی به نام سنقر که در ارتفاعات سر به فلک کشیده غرب ایران قرار گرفته است جستجو کرد.چگونه می شود در شهری کوچک با راه هایی این چنین دور از دسترس که بخشی از سال پوشیده از برف است به گنج بی پایانی از رنگ ها و نقوش زیبا رسید، بسیار شگفت انگیز است. نقوشی که مراحل شکل گیری و رسیدن به آن مستلزم گذر از معبری فرهنگی به قدمت تاریخ است.

در شهر سنقر ، به دست مردم با ذوق شهر و روستای اطراف آن ،فرش هایی بافته می شود که حداقل قدمت آن ها صد سال می رسد و معروف ترین فرش استان کرمانشاه است. سیسیل ادواردز در کتاب قالی ایران طی سال های 48-1945 از بافته های سنقر به نام بافته های کردی یاد کرده است.

بیست سال قبل دستبافته ی ناحیه ی کلیائی بالغ برچندین هزار تخته بود، ولی به تدریج این میزان کاهش یافت. در حال حاضر میزان فراورده این ناحیه برابر با مجموعه فراورده ای سایر نواحی کردستان است.

فرش سنقر از نوع قالیچه هایی است که می توان آن ها را کردی و یا حداقل زیر نفوذ فرهنگ کردی دانست و شاید اغراق نباشد قالیچه های مناطق کردنشین را،شاید به دلیل زندگی کُردان که دایماً با طبیعتی زیبا و چشم نواز و کوهستان های سربلند و مراتع سرسبز در تماس اند، از زیباترین فرش های ایران بنامیم.

(منبع:ماهنامه ی قالی ایرانی/سال پنجم/شماره 50 )

بافتنی های سنتی

پوشاک یکی از نیازهای اولیه انسان هاست وتهیه ی آن از اولویت های زندگی محسوب می شود. پوشش مردم مناطق مختلف به اقلیم و زیستگاه آن ها بستگی تام دارد. در مناطق گرمسیر گرایش به پارچه های پنبه ای و کتانی بیشتر بوده و در نقلط سردسیر پوشاک بافته شده از الیاف پشمی مورد استقبال است.

علاوه بر این لباس و پوشاک معرف هویت و فرهنگ جوامع مختلف بوده و نقوش روی آن نشانگر افکار، بینش و نگرش مردمان آن است.

در منطقه سردسیری سنقر انواع بافت های پشمی از جمله کلاه، جوراب، دستکش و... با نقوش متنوع و زیبا توسط هنرمندان خوش ذوق این دیار بخصوص زنان هنرمند بافته می شود که دارای کیفیت بالا است که علاوه بر کاربرد این بافته ها در زمستان، پوشش بسیار مناسبی برای کوهنوردی حرفه ای است.

مصنوعات چرم

صنعت چرم سازی وسراجی در کرمانشاه سابقه ای دیرینه داردکه بی گمان پرورش احشام و دام های فراوان در منطقه در ظهور این امر تأثیر گذار بوده است. انواع مصنوعات چرم از جمله کیف، کمربند، جلد تفنگ، قطار فشنگ، جاموبایلی و... از جمله محصولاتی است که توسط چرم سازان خبره این استان به سایر نقاط صادر و به فروش می رسد. ساخت مصنوعات چرمی در شهرستان سنقر نیز رایج بوده و صنعتگران این خطه با هنرمندی اقدام به ساخت انواع محصولات چرمی می نمایند.